متن : « 677 »
و بلن انصبه و كى كذا بأن * لا بعد علم و الّتى من بعد ظن
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
باء : حرف جرّ .
لن : مجرور به « باء » ، متعلّق به « انصبه » .
انصبه : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، از باب ضرب ، يضرب ، متعدّى فعل و فاعل و مفعول .
واو : عاطفه .
كى : معطوف به « لن » .
كذا : جارّ و مجرور ، متعلّق به « انصب » مقدّر .
باء : حرف جرّ .
ان : مجرور به باء ، متعلّق به « انصب » مقدّر كه « كذا » به آن متعلّق مىباشد .
لا : عاطفه .
بعد : اسم مضاف ، ظرف ، متعلّق به « انصب » مقدّر .
علم : مضاف اليه و تقدير كلام چنين است :
انصب بان بعد غير علم لا بعد علم .
واو : استينافيّه .
الّتى : موصوله ، مبتداء .
من : حرف جرّ .
بعد : مجرور به « من » متعلّق به استقرّ ، صله براى « الّتى » ، مضاف .
ظنّ : مضاف اليه .
ترجمه : و به « لن » و « كى » فعل مضارع را نصب بده و همچنين با « ان » كه بعد از فعل غير علم باشد نه با « ان » كه پس از فعل علم قرار گرفته .
و امّا ان كه بعد از « ظنّ » قرار گرفته است . . .