2 - تلا يوم انسه .
3 - نهاية مسؤل .
4 - امان و تسهيل .
مصنّف گويد :
الفى كه همراه بيش از دو حرف اصلى آمده باشد بدون ترديد زائد است .
شارح گويد :
مانند الف در « حاجب » بخلاف الف در « قال » چه آنكه الف در مثال دوّم
مصاحب با دو حرف يعنى « قاف » و « لام » مىباشد از اينرو نمىتوان آن را زائد دانست .
مصنّف گويد :
« ياء » و « واو » نيز همين طور هستند .
شارح گويد :
يعنى ايندو حرف نيز وقتى با بيش از دو حرف اصلى همراه باشند زائده محسوب مىشوند .
مصنّف گويد :
مشروط به اينكه واقع نشده باشند همچون وقوع در « يؤيؤ » و « وعوع » .
شارح گويد :
زائده بودن « واو » مشروط است به دو شرط و آن دو عبارتند از :
1 - آنكه مكرّر نيامده باشد .
2 - آنكه مطلقا در صدر كلمه واقع نشده باشد اعمّ از آنكه قبل از چهار حرف بوده يا پيش از كمتر از چهار حرف واقع شده باشد .
و زائده بودن « ياء » مشروط است به يك شرط و آن اينست كه :
ياء قبل از چهارحرف اصلى در غير فعل مضارع واقع نشده باشد مانند :
صيرف ( شخص ماهر ) ، قضيب ( نرينه ) ، عجوز ( پيرمرد ) ، جوهر ( سنگ قيمتى ) .
بنابراين اگر واو يا ياء با بيش از دو حرف اصلى مصاحبت داشته باشند همچون : بيت ( منزل ) ، سوط ( تازيانه ) ، يا مكرّر شده باشند نظير :
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 2038
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٠٣٨