باء : حرف جرّ .
فعل : مجرور به « باء » ، متعلّق به « تخصيص » .
ترجمه :
و وزن « فعل » مهمل و ساقط است و عكس آن كم بوده زيرا قصد حضرات اينست كه فعل را به وزن « فعل » اختصاص بدهند .
متن : « 920 »
و افتح و ضمّ و اكسر الثّانى من * فعل ثلاثىّ وزد نحو ضمن
تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
افتح : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى .
واو : عاطفه .
ضمّ : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى .
واو : عاطفه .
اكسر : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى .
الثانى : مفعول است براى يكى از سه فعل بنحو تنازع .
من : حرف جرّ .
فعل : مجرور به « من » ، متعلّق باستقر ، حال است از « الثانى » ، موصوف .
ثلاثى : صفت براى « فعل » .
واو : عاطفه .
زد : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، متعدّى .
نحو : اسم ، مضاف ، مفعول براى « زد » .
ضمن : مضاف اليه .
ترجمه :
فتحه و ضمّه و كسره بده حرف دوّم از فعل ثلاثى را و زياد كن مثل « ضمن » را .
متن : « 921 »
و منتهاه أربع إن جرّدا * و إن يزد فيه فما ستّا عدا