اسم : مضاف اليه .
خمس : خبر .
ان : حرف شرط .
تجرّدا : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، الفش الحاقى است ، فعل شرط ، محلّا مجزوم است و جواب شرط بقرينه جمله قبل محذوف است .
واو : حرف عطف .
ان : حرف شرط .
يزد : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد از باب ضرب ، يضرب ، اجوف يائى ، مجهول ، فعل شرط ، مجزوم به « ان » .
فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق به « يزد » .
فاء : جوابيّه .
ما : نافيه .
سبعا : مفعول مقدّم براى « عدا » .
عدا : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى به يك مفعول و جمله « فما سبعا عدى » جواب شرط مىباشد .
ترجمه :
اسم اگر مجرّد باشد منتهاى حروفش پنج تا است و اگر در آن حروف زائد باشد پس از هفت تا تجاوز نمىكند .
متن : « 918 »
و غير آخر الثّلاثى افتح و ضمّ * و اكسر وزد تسكين ثانيه تعمّ
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
غير : اسم ، مضاف ، مفعول مقدّم براى « افتح » .
آخر : مضاف اليه ، مضاف .
الثلاثى : مضاف اليه .
افتح : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى .
واو : عاطفه .