متن : « 907 »
إن كان ما يكفّ بعد متّصل * أو بعد حرف أو بحرفين فصل
تجزيه و تركيب
ان : حرف شرط .
كان : فعل ماضى ، فعل شرط ، از افعال ناقصه .
ما : موصوله ، اسم براى « كان » .
يكفّ : فعل مضارع ، صله و عائد براى « ما » .
بعد : مبنى برضمّ ، مضاف و مضاف اليهش كه « الف » باشد محذوف است ، ظرف ، متعلّق به « كان » و خبر براى آن .
متّصل : خبر دوّم براى « كان » .
او : حرف عاطفه .
بعد : معطوف به « بعد » اوّل ، مضاف .
حرف : مضاف اليه .
او : عاطفه .
باء : حرف جرّ .
حرفين : مجرور به « باء » ، معطوف به « حرف » متعلّق به فصل .
فصل : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول .
ترجمه :
حروف استعلاء مانع از اماله شده مشروط باينكه بعد از الف و متّصل به آن بوده يا بعد از يك حرف يا دو حرف كه بين آنها و الف فاصله شده قرار گرفته باشند .
متن : « 908 »
كذا إذا قدّم ما لم ينكسر * أو يسكن اثر الكسر كالمطواع مر
تجزيه و تركيب
كاف : حرف جرّ .
ذا : مجرور به « كاف » ، متعلّق به « تكفّ » .
اذا : ظرف ، متعلّق به « قدّم » .
ما : مصدريّه زمانيّه .