ما : موصوله ، مضاف اليه .
انخفضا : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، از باب انفعال ، صله و عائد براى « ما » و الفش الحاقى است .
باء : حرف جرّ .
اسم : مجرور بباء ، متعلّق به « انخفضا » .
كاف : حرف جرّ .
قول : مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ ، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير آن : هو كقولك . . . مىباشد ، مضاف .
كاف : مضاف اليه .
اقتضاء : مصدر ، مفعول مطلق و فاعلش « اقتضى » است كه مؤخّر آمده ، مضاف .
ما : مضاف اليه .
اقتضى : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، عامل در مفعول مطلق .
ترجمه :
و حذف الف « ما » در غير موردى كه بواسطه اسم مجرور شده حتمى نيست بلكه تنها در همين مورد حذف واجب است مانند : اقتضى اقتضاء ما .
متن : « 897 »
و وصل ذى الهاء أجز بكلّ ما * حرّك تحريك بناء لزما
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
وصل : اسم ، مصدر ، مفعول مقدّم براى « اجز » ، مضاف .
ذى : مضاف اليه ، اسم اشاره .
الهاء : مشار اليه براى « ذى » .
اجز : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مزيد ، باب افعال ، متعدّى .
باء : حرف جرّ .
كلّ : مجرور به « باء » ، متعلّق به « وصل » ، مضاف .
ما : موصوله ، مضاف اليه .
حرّك : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، باب تفعيل ، مجهول ، صله و