قفا : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، فعل شرط ، محلّا مجزوم و ضمير فاعلى در آن مستتر است .
ترجمه :
يا ضمّه را اشمام كن و يا وقف نما در حالى كه مشدّد مىكنى حرفى را كه همزه يا حرف علّه نيست .
متن : « 888 »
محرّكا و حركات انقلا * لساكن تحريكه لن يحظلا
تجزيه و تركيب
محرّكا : مفعول است براى « قفا » .
او : عاطفه .
حركات : مفعول مقدّم براى « انقلا » .
انقلا : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد از باب نصر ، ينصر ، متعدّى ، الف آن الحاقى است .
لام : حرف جرّ به معناى « الى » .
ساكن : مجرور به « لام » ، متعلّق به « انقلا » ، موصوف .
تحريكه : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .
لن يحظلا : فعل مضارع منصوب ، خبر براى « تحريكه » و جمله اسميّه صفت است براى « ساكن » .
ترجمه :
اگر تبعيّت كن حرف موقوف عليه حرف متحرّكى را ، يا نقل بده حركات را به حرف ساكنى كه متحرّك نمودنش ممنوع نمىباشد .
متن : « 889 »
و نقل فتح من سوى المهموز لا * يراه بصرىّ و كوف نقلا
تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
نقل : اسم ، مضاف ، مبتداء .
فتح : مضاف اليه .