نصب : مجرور به « كاف » ، متعلّق به « استقرّ » ، حال است از ضمير نائب فاعلى در « نصب » ، مضاف .
ما : موصوله ، مضاف اليه .
الى : حرف جرّ .
التمنّى : مجرور به « الى » ، متعلّق به ينتسب .
ينتسب : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد از باب افتعال ، صله براى « ما » .
ترجمه :
فعل مضارع بعد از فائى كه در جواب رجاء آمده منصوب مىشود همچون منصوب شدن فعلى كه به تمنّى منتسب است .
متن : « 693 »
و إن على اسم خالص فعل عطف * تنصبه أن ثابتا أو منحذف
تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
ان : شرطيّه .
على : حرف جرّ .
اسم : مجرور به « على » ، متعلّق به « عطف » مقدّر به قرينه « عطف » مذكور ، موصوف .
خالص : صفت براى « اسم » .
فعل : مبتداء .
عطف : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، خبر براى « فعل » .
تنصبه : فعل مضارع ، مفرد ، مؤنّث ، غائب ، ضمير منصوبى متّصل به آن مفعولش بوده ، جواب شرط .
ان : فاعل براى « تنصبه » .
ثابتا : حال است از « ان » .
او : عاطفه .
منحذف : معطوف است به « ثابتا » و براى ضرورت شعرى منصوب نيامده