باء : حرف جرّ .
ردّ : اسم ، مصدر ، مجرور بباء ، متعلّق به « اجبر » ، مضاف .
اللّام : مضاف اليه و اضافه « ردّ » به « اللّام » از قبيل اضافه مصدر به مفعول مىباشد .
ما : موصول ، مفعول براى « اجبر » .
منه : جارّ و مجرور ، متعلّق به « حذف » .
حذف : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، از باب ضرب ، يضرب ، مجهول ، متعدّى ، صليه براى « ما » .
جوازا : صفت است براى مصدر محذوف و تقدير كلام چنين است :
و اجبر جبرا ذا جواز .
ان : حرف شرط .
لم : جازمه .
يك : فعل مضارع مجزوم به « لم » ، از افعال ناقصه ، فعل شرط .
ردّه : مضاف و مضاف اليه ، اسم براى « لم يك » .
الف : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، مجهول ، خبر براى « لم يك » .
ترجمه :
بواسطه ردّ نمودن لام در اسم منسوب حذف قبل از نسبت را ترميم و جبران نما مشروط باينكه برگرداندن لام مألوف و مأنوس نباشد .
متن : « 874 »
فى جمعى التّصحيح أو فى التّثنية * و حقّ مجبور بهذا توفية
تجزيه و تركيب
فى : حرف جرّ .
جمعى : اسم ، به صيغه تثنيه ، مضاف ، مجروب به « فى » ، متعلّق به « الف » .
التصحيح : مضاف اليه .
او : عاطفه .
فى : حرف جرّ .