باء : حرف جرّ .
غير : مجرور بباء ، متعلّق به « كان » ، خبر براى « كان » ، مضاف .
افعل : مضاف اليه .
فاء : جزائيّه .
لا تنصب : فعل مضارع مجزوم به « لاء ناهيه » ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، از باب ضرب ، يضرب ، متعدّى ، جواب شرط و جمله شرط و جواب آن خبر است براى « الامر » .
جوابه : مضاف و مضاف اليه ، مفعول براى « لا تنصب » .
واو : عاطفه .
جزمه مضاف و مضاف اليه ، مفعول مقدّم براى « اقبل » .
اقبلا : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد ، متعدّى ، الفش الف الحاقى است .
ترجمه :
اگر « امر » به غير صيغه « افعل » باشد پس مضارع را در جواب آن منصوب مكن بلكه مجزوم شدنش را بپذير و قبول نما .
متن : « 692 »
و الفعل بعد الفاء فى الرّجا نصب * كنصب ما إلى التّمنّى ينتسب
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
الفعل : مبتداء .
بعد : اسم ، ظرف ، متعلّق به « نصب » ، مضاف .
الفاء : مضاف اليه .
فى : حرف جرّ .
الرجاء : مجرور به « فى » ، متعلّق به « نصب » .
نصب : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، خبر براى « الفعل » .
كاف : حرف جرّ .