ندر : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب .
لحاق : اسم ، مضاف ، فاعل براى « ندر » .
تاء : مضاف اليه .
فى : حرف جرّ .
ما : مجرور به « فى » ، متعلّق به « ندر » ، موصوله .
ثلاثيّا : مفعول براى « كثر » .
كثر : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، صله براى « ما » .
ترجمه :
شاذّ و نادر است كه در مورد عدم اشتباه تاء را ترك كنند .
نادر است كه تاء را به كلمهاى كه بيشتر از سه حرف است ملحق نمايند .
متن : « 854 »
و صغّروا شذوذا الّذى الّتى * و ذا مع الفروع منها تاوتى
تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
صغّروا : فعل ماضى ، جمع ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، از باب تفعيل ، متعدّى .
شذوذا : مصدر به معناى « وصف » حال است از فاعل « صغّروا » .
الّذى : مفعول براى « صغّروا » .
الّتى : معطوف به « الذى » بحذف عاطف .
واو : حرف عطف .
ذا : معطوف به « الّذى » .
مع : اسم ، مضاف ، ظرف ، متعلّق باستقرّ ، حال .
الفروع : مضاف اليه .
منها : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، خبر مقدّم .
تا : اسم اشاره ، مبتداء .
واو : عاطفه .
تى : معطوف به « تا » .
ترجمه :
ادباء الّذى و الّتى و ذا و فروع آنها را بطور شذوذ و ندرت تصغير بستهاند و از