مفعول .
قويمة : مفعول دوّم براى « صيّر » .
تصب : فعل مضارع مجزوم به « ان » در جواب امر يعنى « اردد » .
ترجمه : حرف دوّمى كه لين بوده و از اصلش قلب شده باشد هنگام تصغير آن را به اصلش بازگردان لذا در تصغير « قيمة » بگو : قويمة .
متن : « 847 »
و شذّ فى عيد عييد و حتم * للجمع من ذا ما لتصغير علم
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
شذّ : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد .
فى : حرف جرّ .
عيد : مجرور به « فى » ، متعلّق به « شذّ » .
عييد : فاعل براى « شذّ » .
واو : عاطفه .
حتم : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، معطوف به « شذّ » .
لام : حرف جرّ .
الجمع : مجرور به « لام » ، متعلّق به « حتم » .
من : حرف جرّ .
ذا : اسم اشاره ، مجرور به « من » ، متعلّق به « حتم » .
ما : موصوله ، نائب فاعل براى « حتم » .
لام : حرف جرّ .
تصغير : مجرور به « لام » ، متعلّق به « علم » .
علم : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، صله براى « ما » .
ترجمه :
و در « عيد » گفتن « عييد » شاذ است و براى اين كلمه كه به اصلش باز مىگردد آنچه در تصغير گفته شد در جمع نيز ثابت مىباشد .