متن : « 773 »
كفعل و فعل فى جمع ما * كفعلة و فعلة نحو الدّماء
تجزيه و تركيب
كاف : حرف جرّ .
فعل : مجرور بكاف ، متعلّق باستقرّ ، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير آن : ذلك كفعل ، مىباشد .
واو : عاطفه .
فعل : معطوف به « فعل » .
فى : حرف جرّ .
جمع : مجرور به « فى » ، مضاف .
ما : موصوله ، مضاف اليه .
كفعله : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، صله براى « ما » .
واو : عاطفه .
فعله : معطوف به « فعله » .
نحو : مضاف ، خبر براى مبتداء محذوف ، تقدير آن : ذلك نحو الدماء ، مىباشد .
الدّماء : مضاف اليه .
ترجمه :
فعل و فعل در جمع اسمى كه بروزن فعله و فعله مىآيد مثل : دماء .
متن : « 774 »
و ما استحقّ قبل آخر ألف * فالمدّ فى نظيره حتما عرف
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
ما : موصوله ، مبتداء .
استحقّ : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، متعدّى ، ثلاثى مزيد ، باب استفعال ، صله و عائد براى « ما » .
قبل : ظرف ، متعلّق به « استحقّ » ، مضاف .