واو : استينافيّه .
ما : موصوله ، مبتداء .
تليه : فعل مضارع ، فعل و مفعول ، صله و عائد براى « ما » .
تاء : فاعل براى « تليه » ، موصوف .
الفرق : به معناى الفارق ، صفت براى « تاء » .
من : حرف جرّ .
ذى : مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ ، حال است از « ما تليه » .
فاء : شبه رابط .
شذوذ : خبر .
فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق به « شذوذ » .
ترجمه :
همچنين است « مفعل » .
و آنچه از مذكورات تاء فارقه به خود گرفته است را بايد حمل برشذوذ نمود .
متن : « 762 »
و من فعيل كقبيل إن تبع * موصوفه غالبا التّا تمتنع
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
من : حرف جرّ ، عامله ، مبنى .
فعيل : مجرور به « من » ، متعلّق به « تمتنع » .
كاف : حرف جرّ .
قبيل : مجرور به « كاف » ، متعلّق به « استقرّ » ، حال است از « فعيل » .
ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .
تبع : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، از باب علم ، يعلم ، متعدّى ، معلوم ، ضمير فاعلى در آن مستتر است كه به « فعيل » رجوع مىكند ، فعل شرط ، محلّا مجزوم است و جواب شرط بقرينه تمتنع محذوف مىباشد و تقدير كلام چنين است :
ان تبع فعيل موصوفه فالتاء تمتنع منه .