بين : اسم ، ظرف ، مضاف ، متعلّق به « التزم » .
لا : مضاف اليه .
واو : عاطفه .
لام : مضاف ، معطوف به « لا » .
جرّ : مضاف اليه .
التزم : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، باب افتعال ، مجهول .
اظهار : اسم ، مصدر ، باب افعال ، مضاف ، نائب فاعل براى « التزم » .
ان : مضاف اليه براى « اظهار » و اضافه « اظهار » به « ان » از قبيل اضافه مصدر به مفعول است ، موصوف .
ناصبة : صفت براى « ان » .
واو : عاطفه .
ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .
عدم : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، مجهول ، فعل شرط ، محلّا مجزوم است .
ترجمه :
و بين لا و لام جرّ لازم است « ان ناصبه » را ظاهر كنند و اگر مفقود گردد . . .
متن : « 683 »
لا فأن أعمل مظهرا أو مضمرا * و بعد نفى كان حتما اضمرا
تجزيه و تركيب
لا : نائب فاعل براى « عدم » .
فاء : جوابيّه .
ان : مفعول مقدّم براى « اعمل » .
اعمل : فعل امر ، حاضر ، مفرد ، مذكّر ، ثلاثى مزيد ، باب افعال ، متعدّى .
مظهرا : به صيغه اسم فاعل ، حال از ضمير فاعلى در « اعمل » .
او : عاطفه .
مضمرا : به صيغه اسم فاعل ، معطوف به « مظهرا » .
واو : عاطفه .