ميما فكالمصدر بالإجماع نحو :
أطليم إنّ مصابكم رجلا * أهدى السّلام تحيّة ظلم
ترجمه و شرح
مبحث اعمال مصدر و اسم مصدر
مصنّف گويد :
مصدر را در عمل كردن بفعلش ملحق كن اعمّ از آنكه مضاف بوده يا مجرّد از اضافه و با تنوين باشد و يا احيانا با الف و لام استعمال گردد .
شارح گويد :
مصدرى كه مضاف باشد و عمل كند اكثر بوده و مجرّد از اضافه و يا تنوين باشد مطابق با قياس و قاعده است و با الف و لام آمدنش بسيار نادر و كمياب مىباشد .
شرط اعمال مصدر
شارح گويد :
مصدر بطور مطلق و بدون قيد و شرط عمل نمىكند بلكه داراى شرائطى است كه ذيلا درج ميشوند :
الف : آنكه ضمير نباشد .
ب : آنكه محدود نباشد .
ج : آنكه جمع نباشد .
د : مصدر عبارت باشد از فعل با « ان » يا با ماء مصدريه بطوريكه اگر فعل را با آن يا ما بخواهيم بجاى مصدر قرار دهيم بتوانيم .
مثال
مانند فرموده حقتعالى :
و لو لا دفع اللّه الناس .
( اگر نبود باز داشتن حقتعالى مردم را . . . ) .
شاهد در « دفع » است كه مصدر بوده و چون واجد شرائط فوق است عمل كرده « اللّه » فاعلش بوده و « الناس » مفعولش مىباشد .
و نيز مثل :