قوله : كالآية السابقة : مقصود آيه : للّه الامر من قبل و من بعد مىباشد .
قوله : من ذكر المصنّف لها : ضمير در « لها » به على راجع است .
قوله : و به صرّح الجوهرى : ضمير در « به » به جواز الاضافة لفظا راجع است .
قوله : و خالفه ابن ابى الربيع : ضمير منصوبى در « خالفه » به مصنّف راجع است .
متن : « 412 »
و اعربوا نصبا اذا ما نكّرا * قبلا و ما من بعده قد ذكرا
تجزيه و تركيب
اعربوا : فعل ماضى ، صيغه جمع ، مذكّر ، غائب و ضمير جمع فاعل آن است .
نصبا : مفعول براى « اعربوا » .
اذا : شرطيّه زمانيّه ، متعلّق به « اعربوا » .
ما : زائده .
نكّرا : فعل ماضى مجهول ، مضاف اليه براى « اذا » .
قبلا : مفعول دوّم براى « اعربوا » .
واو : عاطفه .
ما : موصوله ، معطوف به « قبلا » .
من : حرف جارّ .
بعده : مضاف و مضاف اليه ، مجرور به « من » ، متعلّق به « ذكر » .
قد : حرف تحقيق .
ذكرا : فعل ماضى مجهول و الفش اطلاقى است ، صله و عائد براى « ما » .
ترجمه
زمانى كه « قبل » و آنچه پس از آن ذكر شده نكره و مقطوع از اضافه بيايند ادباء آنها را معرب قرار مىدهند .
متن : « 413 »
و ما يلى المضاف يأتى خلفا * عنه فى الاعراب اذا ما حذفا
تجزيه و تركيب
واو : به معناى استيناف .