واو : عاطفه .
قلّ : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب .
ترخيم : اسم ، مصدر ، فاعل براى « قلّ » ، مضاف .
جملة : مضاف اليه .
واو : عاطفه .
ذا : اسم اشاره و مشار اليهش ترخيم جمله مىباشد ، مفعول مقدّم بر « نقل » .
عمرو : مبتداء .
نقل : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب و ضمير فاعلى در آن مستتر است كه به « عمرو » راجع است ، خبر براى « عمرو » .
ترجمه
و دنباله ( جزء دوّم ) از مركّب را به جهت ترخيم حذف كن و كم است ترخيم نمودن جمله ولى اين معنا را عمرو ( سيبويه ) نقل نموده است .
متن : « 615 »
و إن نويت بعد حذف ما حذف * فالباقى استعمل بما فيه ألف
تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
ان : حرف شرط ، عامل جزم .
نويت : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، محلّا مجزوم است تا شرط براى « ان » باشد .
بعد : اسم ، ظرف ، متعلّق به « نويت » ، مضاف .
حذف : مضاف اليه براى « بعد » .
ما : موصوله ، مفعول براى « نويت » .
حذف : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، صله و عائد براى « ما » .
فاء : رابطه جواب .
الباقى : اسم فاعل ، مفعول مقدّم براى « استعمل » .
استعمل : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر از باب استفعال .
باء : حرف جرّ .