ان : حرف شرط .
يكن : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجزوم به « ان » .
الفتح : اسم براى « يكن » ، فعل شرط و جواب آن به قرينه « اوله » محذوف است .
بوهم : جارّ و مجرور ، متعلّق به « لابسا » .
لابسا : خبر است براى « يكن » .
ترجمه
حركت آخر مندوب را حتما پهلوى حرف هم جنس آن قرار بده مشروط باينكه فتحه به وهم و اشتباه بياندازد .
متن : « 606 »
و واقفا زدهاء سكت إن ترد * و إن تشأ فالمدّ و الها لا تزد
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
واقفا : حال است از فاعل « زد » .
زد : فعل امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، متعدّى .
هاء : اسم ، مضاف ، مفعول براى « زد » .
سكت : مضاف اليه .
ان : حرف شرط .
ترد : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، متعدّى ، مفعولش ضمير متّصل منصوب است كه حذف شده ، فعل شرط ، مجزوم و جواب شرط بقرينه « زد » محذوف بوده و تقدير كلام چنين است :
ان ترد وقفا فزد هاء سكت .
واو : عاطفه .
ان : حرف شرط .
تشاء : فعل شرط ، فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، مجزوم .
فاء : رابط جواب .
المدّ : مبتداء و خبرش محذوف است .
واو : عاطفه .