است براى مبتداء محذوف كه بعد از « فاء » حذف شده و تقدير كلام « فهو عن تنكيره لا يعزل » مىباشد .
ترجمه :
و اگر مضاف شباهت به « يفعل » داشته در حالى كه وصف باشد از نكره بودن جدا نمىگردد .
متن : « 389 »
كربّ راجينا عظيم الامل * مروّع القلب قليل الحيل
تجزيه و تركيب
كاف : حرف جارّه به معناى مثل و مجرور آن « قولك » است كه محذوف مىباشد .
ربّ : حرف جارّ .
راجى : اسم فاعل ، مجرور به « رب » ، مضاف .
نا : ضمير متّصل مجرور ، مضاف اليه براى « راجينا » و اضافه « راجى » به « نا » از قبيل اضافه وصف به مفعول بوده و ضمير فاعلى در آن مستتر مىباشد .
عظيم : صفت مشبهة ، مضاف ، صفت براى « راجى » .
الامل : مضاف اليه براى « عظيم » .
مروّع : به صيغه اسم مفعول ، مضاف ، صفت بعد از صفت .
القلب : مضاف اليه براى « مروّع » .
قليل : به صيغه صفت مشبهه ، مضاف ، صفت بعد از صفت .
الحيل : جمع « حيله » ، مضاف اليه براى « قليل » .
ترجمه :
مانند قول شما كه مىگوئى : ربّ راجينا الخ .
يعنى بسا اميدوار بما كه اين صفت دارد آرزوى بزرگ داشته و داراى قلبى خوش بوده و حيله و نيرنگ در او اندك مىباشد .
شرح عربى :
أوّلا بالثانى إن كان نكرة ك « غلام رجل » ( او أعطه التعريف بالّذى تلا ) إن كان معرفة ك « غلام زيد » .
( و إن يشابه المضاف يفعل ) أى المضارع فى كونه مرادا به الحال و الإستقبال حالكونه