شارح گويد :
يعنى بسيار است كه خبرش از لفظ « ان » مجرّد مىآيد نظير فرموده حقتعالى :
و ما كادوا يفعلون ( نزديك نيست كه بجاى آورند ) .
شاهد در « كادوا » است كه خبرش فعل مضارع بدون « ان » آمده .
و اتّصال « ان » بخبرش نادر و كم مىباشد مانند قول رؤبة بن عجّاج :
رسم عفى من بعد ما قد انمحى * قد كاد من طول البلى ان يمصحا
يعنى : نشانه خانهاى كه كهنه و مندرس شده پس از آنكه اثرش بر طرف گرديده نزديك است كه از فرط كهنگى بطور كلّى نشانهاش از بين برود و اثرى از آن باقى نباشد .
شاهد در « كاد » است كه خبرش فعل مضارع با « ان » آمده يعنى « ان يمصحا » .
قوله : و فى تسميتها بذلك : ضمير مؤنّث به « افعال مقاربه » برگشته و مشار اليه « ذلك » مقاربه مىباشد .
قوله : اذ منها ما هو للشّروع : ضمير در « منها » به افعال مقاربه راجع است .
قوله : لترجّيه : ضمير مجرورى به « خبر » عود مىكند .
قوله : و المراد به اسم المفرد : ضمير در « به » به غير مضارع راجع است .
قوله : كما صرّح به فى شرح الكافيه : ضمير فاعلى در « صرّح » به مصنّف برگشته و در « به » به كون المراد به غير المضارع اسم المفرد راجع است .
قوله : و الكثير مجيئه مضارعا : ضمير در « مجيئه » به خبر راجع است .
قوله : و كونه بدون ان : ضمير در « كونه » به خبر برمىگردد .
قوله : بعد عسى نزر : كلمه « نزر » بفتح نون و سكون زاء يعنى كم و نادر .
قوله : و الكثير فيه اتّصاله بها : ضمير در « فيه » و « اتّصاله » به خبر عسى و در « بها » به « ان » عود مىكند .
قوله : عسى ربّكم ان يرحمكم : آيه ( 8 ) از سوره اسراء .