متن : « 347 »
و نحو زيد مفردا انفع من * عمرو معانا مستجاز لن يهن
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
نحو : اسم ، مضاف و مضاف اليهش « قولك » است كه حذف شده ، مبتداء .
زيد : مبتداء .
مفردا : حال .
انفع : اسم تفضيل خبر براى « زيد » .
من : حرف جارّ .
عمرو : مجرور به « من » ، متعلّق به « انفع » و جمله « زيد مفردا انفع من عمرو » مقول قول محذوف مىباشد .
معانا : حال است از « عمرو » .
مستجاز : اسم مفعول ، خبر است براى « نحو » .
لن : ناصبه .
يهن : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، اجوف واوى از باب ضرب ، يضرب ، منصوب به « لن » خبر بعد از خبر براى « نحو » .
ترجمه :
و مانند قول شما كه مىگوئيد : زيد مفردا انفع من عمرو معانا .
جايز بوده و هرگز ضعيف نيست .
متن : « 348 »
و الحال قد يجيئ ذا تعدّد * لمفرد فاعلم و غير مفرد