قوله : قاله والدى : ضمير منصوبى در « قاله » به جواب مذكور راجع است .
قوله : فى نظير المسئلة : مرحوم ابو طالب در حاشيه مىفرمايد :
مشهور در تعريف معرب گفتهاند .
المعرب ما اختلف آخره باختلاف العوامل .
ابن حاجب از اين تعريف عدول كرده و گفته است :
المعرب هو المركّب الّذى لم يشبه مبنى الاصل .
صاحب متوسّط پنداشته كه وجه عدول ابن حاجب از تعريف مشهور اينستكه ابن حاجب خيال كرده كه تعريف مشهور تعريف موضوع بواسطه حكم بوده و آن جايز نيست .
سپس جوابى از عدول ابن حاجب داده كه آن نظير همين جوابى است كه در اينجا ايراد نمودم .
متن : « 333 »
و كونه منتقلا مشتقّا * يغلب لكن ليس مستحقّا
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
كون : مصدر ، مضاف ، مبتداء .
ه : مضاف اليه و اسم براى « كون » .
منتقلا : خبر است براى اسم « كون » .
مشتقّا : خبر بعد از خبر .
يغلب : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، خبر براى « كون » .
لكن : بتخفيف ، حرف ابتداء ، غير عامل ، مبنى .
ليس : از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش بوده كه به منتقلا مشتقّا