نصبا : فعل شرط و بقرينه « هما فعلان » جواب محذوف است .
فعلان : خبر است براى « هما » .
ترجمه :
و هنگامى كه ايندو مستثنا را جرّ بدهند پس حرف محسوب شده همانطورى كه اگر آن را نصب دهند فعل به حساب مىآيند .
متن : « 331 »
و كخلا حاشا و لا تصحب ما * و قيل حاش و حشا فاحفظهما
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
كاف : حرف جارّ .
خلا : مجرور به كاف ، متعلّق باستقرّ ، خبر مقدّم .
حاشا : مبتداء مؤخّر .
واو : عاطفه .
لا : نافيه ، غير عامله ، مبنى .
تصحب : فعل مضارع ، مفرد ، مؤنّث ، غائب ، ثلاثى مجرّد از باب ضرب ، يضرب ، متعدّى و ضمير فاعى در آن به « حاشا » راجع است .
ما : مفعول است براى « لا تصحب » .
واو : عاطفه .
قيل : فعل ، ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول .
حاش : نائب فاعل براى قيل .
واو : عاطفه .
حشا : معطوف به « حاش » .
فاء : عاطفه .