استثن : فعل ، امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مزيد ، باب استفعال و ضمير مستتر در آن فاعلش مىباشد .
ناصبا : اسم فاعل ، مفرد ، مذكّر ، حال است از فاعل « استثن » .
باء : حرف جارّ .
ليس : مجرور بباء ، متعلّق به « ناصبا » .
واو : عاطفه .
خلا : معطوف به « ليس » .
واو : عاطفه .
بعدا : معطوف به « ليس » .
واو : عاطفه .
بيكون : معطوف به « عدا » .
بعد : ظرف ، متعلّق به « استقرّ » حال است از « يكون » ، مضاف .
لا : مضاف اليه براى « بعد » .
ترجمه :
استثناء كن در حالى كه نصب مىدهى به « ليس » و « خلا » و « عدا » و يكون در حالى كه بعد از كلمه « لا » قرار گرفته باشد .
متن : « 329 »
و اجرر بسابقى يكون إن ترد * و بعد ما انصب و انجرار قد يرد
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
اجرر : فعل ، امر ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد از باب نصر ، ينصر ، متعدّى ، ضمير فاعى در آن مستتر است به استتار وجوبى .
باء : حرف جرّ ، عامل ، مبنى .