متعدّى و ضمير مستتر در آن فاعل آن مىباشد .
مجرورا : اسم مفعول ، مفعول است براى « استثن » .
باء : حرف جرّ .
غير : مجرور به باء ، متعلّق به « مجرورا » .
معربا : اسم مفعول ، حال است از « غير » .
باء : حرف جارّ .
ما : موصوله ، مجرور است به ما ، متعلّق به « معربا » .
لام : حرف جارّ .
مستثنى : اسم مفعول ، مجرور به « لام » ، متعلّق به « نسبا » .
بالّا : جارّ و مجرور ، متعلّق است به مستثنى .
ترجمه :
استثناء كن مجرور به غير را در حالى كه « غير » معرب است به همان اعرابى كه به مستثناى به « الّا » نسبت داده مىشود .
شرح عربى :
( و استثن مجرورا به غير ) لاضافته له حالكونه ( معربا بما لمستثنى بالّا نسبا ) من وجوب نصب و اختياره و اتباع على ما تقدّم ، و لكونها موضوعة فى الاصل لافادة المغايرة ، فشاركت الّا فى الاخراج الّذى معناه المغايرة ، و لم تكن متضمّنة معناها فلذا لم تبن .
ترجمه و شرح :
حكم مستثناء به غير
مصنّف گويد :
مجرور به غير را مستثناء قرار بده در حالى كه غير را اعراب مستثناء به الّا مىدهى .
شارح گويد :
وجه مجرور بودن مستثنا به غير آنست كه « غير » به آن اضافه مىشود و مستثنا مضاف اليه مىباشد و بهرتقدير اعراب مستثنا به غير هميشه جرّ است .