كاف : حرف جرّ ، مجرورش كه « قولك » باشد محذوف است ، مبنى .
كان : از افعال ناقصه بوده و سيّدا خبر آن و عمر اسمش مىباشد .
ترجمه :
« كان » مبتداء را در حالى كه اسم خود قرار داده رفع داده و خبر را نصب مىدهد مانند اينكه مىگوئى « كان سيّدا عمر » .
متن : « 145 ، 144 »
ككان ظلّ بات اضحى اصبحا * امسى و صار ليس زال برحا
فتئ و انفكّ و هذى الاربعة * لشبه نفى او لنفى متبعة
تجزيه و تركيب
كاف : حرف جرّ ، مبنى
كان : مجرور به كاف ، جارّ و مجرور متعلّق به « استقرّ » ، خبر مقدّم .
ظلّ : مبتداء مؤخّر و بات ، اضحى ، اصبح ، امسى ، صار ، ليس ، زال ، برح ، فتئ و انفك تمام معطوف به « ظلّ » بوده كه بمناسبت رعايت شعر حرف عاطف از آنها حذف گرديده است .
واو : عاطفه ، حرف غير عامل ، مبنى .
هذى : اسم اشاره ، مبنى ، مبتداء .
الاربعة : مشار اليه « هذى » .
لام : حرف جرّ براى تقويت عامل يعنى « متبعة » آورده شده .
شبه : به معناى « شبيه » و صفت مشبهه مىباشد ، مضاف .
نفى : مضاف اليه براى « شبه » .
او : حرف عاطف .
لنفى : معطوف به « شبه »