عامل در مفعول معه
سپس مصنّف مىگويد :
بواسطه فعل يا شبه فعلى كه برمفعول معه سبقت گرفته نصب حاصل مىشود نه بتوسّط واو .
شارح مىگويد :
در عامل مفعول معه بين ارباب ادب اختلاف است و حضرات در آن سه رأى دارند :
الف : آنكه ناصب آن فعل يا شبه فعلى است كه قبل از آن واقع شده و اين قولى است كه مصنّف آن را قول احقّ دانسته و سيبويه برترجيحش نسبت به رأى ديگر تصريح نموده است .
ب : آنكه ناصب « واو » مىباشد چنانچه جرجانى به آن قائل شده .
ج : آنكه فعل مضمر و مقدّر آ نرا نصب مىدهد و اين رأى را زجّاج اختيار كرده است .
تبصره : از كلام مصنّف كه گفت « سبق » اينطور فهميده مىشود كه تقدّم عامل برمفعول فيه جايز نيست و حقّ نيز همين بوده و بين ادباء هم اختلافى نمىباشد بلكه جملگى رأيشان چنين است .
قوله : و اخّره عنها : ضمير فاعلى به مصنّف و ضمير مفعولى به مفعول معه و ضمير مجرورى در « عنها » به مفاعيل عود مىكند .
قوله : لاختلافهم فيه : ضمير در « لاختلافهم » به علماء و در « فيه » به مفعول معه عود مىكند .
قوله : دون غيره : يعنى غير مفعول معه .
قوله : و لوصول العامل اليه : ضمير در « اليه » به مفعول معه عود مىكند .
قوله : دون غيره : يعنى غير مفعول معه .
قوله : او اسم فيه معناه و حرفه : ضمير در « فيه » به اسم و در « معناه » و