فى : حرف جارّه .
اصل : مجرور به « فى » ، متعلّق باستقرّ ، صله براى « ما » ، مضاف .
ه : ضمير ، متّصل مجرور ، مضاف اليه براى « اصل » .
معه : مضاف و مضاف اليه و كلمه « مع » ظرف است و متعلّق به اجتمع .
اجتمع : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، باب افتعال ، لازم .
ترجمه :
و شرط قياسى بودن نصب آنست كه مفعول فيه ظرف باشد براى آنچه كه در اصل با مفعول فيه اجتماع دارد .
متن : « 308 »
و ما يرى ظرفا و غير ظرف * فذاك ذو تصرّف فى العرف
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
ما : موصول اسمى ، مبتداء .
يرى : فعل مضارع مجهول ، ضمير نائب فاعلى كه در آن مستتر است مفعول اوّلش مىباشد ، صله براى « ما » .
ظرفا : مفعول دوّم براى « يرى » .
واو : عاطفه .
غير : معطوف به « ظرفا » ، مضاف .
ظرف : مضاف اليه براى « غير » .
فاء : شبه رابط .
ذاك : اسم اشاره ، مبتداء .