قوله : استواء الامرين : مقصود از « امرين » جرّ و نصب مىباشد .
قوله : و صرّح به فى التّسهيل : ضمير فاعلى در « صرّح » به مصنّف و در « به » به استوء الامرين راجع است .
متن : « 303 »
الظّرف وقت أو مكان ضمّنا * فى باطّراد كهنا امكث أزمنا
تجزيه و تركيب
الظّرف : مبتداء .
وقت : اسم نكره ، خبر .
او : عاطفه .
مكان : معطوف به وقت .
ضمّنا : فعل ، ماضى ، از باب تفعيل ، مجهول ، متعدّى به دو مفعول ، مفعول اوّلش الف تثنيه است كه نائب فاعل آن بوده و مفعول دوّمش كلمه « فى » مىباشد ، صفت براى « وقت » و « مكان » .
باء : حرف جرّ .
اطّراد : مصدر از باب افتعال ، مجرور به باء ، متعلّق به استقرّ ، حال .
كاف : حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه حذف شده .
هنا : ظرف مكان ، مفعول فيه .
امكث : فعل امر حاضر .
ازمنا : جمع زمان ، مفعول فيه .
ترجمه :
ظرف عبارتست از وقت يا مكانى كه بطور شيوع متضمّن « فى » باشد مانند : هنا امكث ازمنا .