تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 922

مساهمون:

ص٩٢٢
مصدر مجرّد از الف و لام و اضافه ندرتا اتّفاق مىافتد كه با لام جارّه همراه باشد و بعبارت ديگر مجرور واقع شدنش كم بوده ولى نصبش كثير و بسيار است بلكه جزولى نصب را واجب دانسته است . و شلوبين كه استاد مصنّف است گفته : در اين رأى احدى برجزولى پيشى نگرفته است يعنى اوّلين كسى كه نصب مصدر مزبور را واجب دانسته جزولى مىباشد . مصنّف گويد : در مصدرى كه با الف و لام همراه است عكس حكم مزبور ثابت است . شارح گويد : يعنى در مصدرى كه محلّى به الف و لام باشد بسيار اتّفاق مىافتد كه با لام جارّه استعمال شده و مجرور مىباشد و قهرا نصبش كم است . مصنّف گويد : و برهمين حكم قول برخى از اهل لسان را انشاد و قرائت كرده‌اند و آن عبارتست از :
لا اقعد الجبن عن الهيجاء * و لو توالت زمر الاعداء
شارح گويد : كلمه « الجبن » بنصب يعنى « خوف » و تقديرش لاجل الجبن مىباشد . و لفظ « هيجاء » با الف ممدوده يعنى حرب و جنگ و البتّه قرائت آن با الف مقصوره نيز جايز است . و « زمر » بضمّ زاء و فتح ميم جمع « زمره » يعنى جماعت و گروهى از مردم . شاهد در كلمه « الجبن » است كه مصدر با الف و لام بوده و منصوب استعمال شده و اين نصب قليل است .