للتّقارب ، و مثله :
أبا خراشة أمّا انت ذانفر * ( فانّ قومى لم يأكلهم الضّبع )
ترجمه و شرح :
مصنّف گويد :
پس از كلمه « ان » لفظ « ما » را از « كان » عوض مىآورند مانند « امّا انت برّا فاقترب » .
شارح گويد :
مقصود از « ان » ان مصدريّه بوده و مراد از « تعويض ما » از « كان » اينستكه ابتداء « كان » را حذف نموده آنگاه بعد از حذف نموده آنگاه بعد از حذف لفظ « ما » را از آن عوض قرار مىدهند مانند :
امّا انت برّا فاقترب .
( چون تو شخص نيكوكارى هستى پس نزديك بيا ) .
اصل اين عبارت « لان كنت برّا فاقترب » بوده ، پس « لام » به جهت اختصار عبارت حذف شد و پس از آن به همين منظور « كان » حذف گرديد و طبق قاعده مرسومه ضمير متّصل به آن يعنى « ت » پس از حذف « كان » مبدّل به ضمير منفصل يعنى « انت » گرديد و لفظ « ما » به جهت عوض از « كان » محذوف در عبارت آورده شد و چون نون « ان » از حيث مخرج تقارب با ميم « ما » داشت در آن ادغام كرديم .
و مثل اين عبارت است قول عبّاس بن مرادسى سلمى كه به ابى خراشه خطاب نموده و مىگويد :
ابا خراشة امّا انت ذانفر * فانّ قومى لا يأكلهم الضّبع
يعنى : اى ابا خراشه فخر نمودن تو بخاطر آنست كه صاحب نفر و جمعيّت مىباشى ولى بدان كه كفتار قوم و قبيله مرا نخورده است .
شاهد در « امّا انت ذانفر » است كه در اصل « ان كنت ذانفر » بوده و پس از ارتكاب امور مذكور به صورتى كه در بيت هست درآمده .