دن : امر ، حاضر ، ثلاثى مجرّد از باب ، ضرب ، يضرب ، متعدّى معطوف به « جد » .
ترجمه :
مصدر در حالى كه مفعول له است منصوب مىشود مشروط باينكه معناى تعليل را افاده كند مانند : جد شكرا و دن ( جود نما به علت شكرگذارى و قرض بده ) .
متن : « 299 »
و هو بما يعمل فيه متّحد * وقتا و فاعلا و إن شرط فقد
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
هو : ضمير منفصل مرفوع ، مبتداء .
باء : حرف جرّ .
ما : ماء موصوله ، مجرور به « باء » ، متعلّق است به « متّحد » .
يعمل : فعل مضارع ، معلوم ، ثلاثى مجرّد ، از باب علم يعلم ، متعدّى صله براى « ما » .
فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق به « يعمل » .
متّحد : به صيغه اسم فاعل ، خبر براى « مبتداء » .
وقتا : تميز است از نسبت بين مبتداء و خبر .
واو : عاطف .
فاعلا : معطوف است به « وقتا » .
واو : عاطفه .
شرط : نائب فاعل است براى فعل محذوب كه « فقد » مفسّر آن مىباشد .