داشته و هم زائد برآن را دارا هستند .
قوله : دونه : يعنى دون المصدر باينمعنا كه مصدر تنها مشتمل برمعناى خود كه حدث است مىباشد بدون داشتن زائد برآن .
قوله : اصل برأسه : كلمه « برأسه » يعنى مستقلّا و عليحدّه .
متن : « 288 »
توكيدا او نوعا يبيّن أو عدد * كسرت سيرتين سير ذى رشد
تجزيه و تركيب
توكيدا : مفعول مقدّم براى « يبيّن » .
او : حرف عاطف .
نوعا : معطوف است به توكيدا .
يبيّن : فعل مضارع از باب تفعيل و ضمير مستتر فاعلى در آن به مفعول مطلق راجع است .
او : عاطفه .
عدد : معطوف است به « نوعا » .
كاف : حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد .
سرت : فعل و فاعل .
سيرتين : مفعول مطلق عددى .
سير : مصدر ، مضاف ، مفعول مطلق نوعى .
ذى : مضاف اليه براى « سير » مضاف .
رشد : مضاف اليه براى « رشد » .
ترجمه :
مفعول مطلق تأكيد يا نوع و يا عدد عاملش را بيان مىكند مانند :
سرت سيرتين ( سير كردم دو سير ) ، سرت سير ذى رشد ( سير كردم مانند سير