ترجمه :
اصل و قاعده آنست كه فاعل در معنا را مقدّم نمائيم مانند كلمه « من » در مثال : البسن من زاركم نسج اليمن .
متن : « 275 »
و يلزم الأصل لموجب عرى * و ترك ذاك الأصل حتما قد يرى
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
يلزم : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، لازم .
الاصل : فاعل است براى « يلزم » .
لام : حرف جارّ .
موجب مجرور به لام ، متعلّق است به « يلزم » ، موصوف .
عرى : صفت است براى « موجب » .
واو : عاطفه ، حرف مهمل ، مبنى .
ترك : مصدر ، مضاف ، مبتداء .
ذاك : مضاف اليه براى « ترك » .
الاصل : مشار اليه « ذاك » .
حتما : حال است براى نائب فاعل « يرى » .
قد : حرف تقليل ، غير عامل ، مبنى .
يرى : فعل مضارع مجهول ، خبر است براى « ترك » .
ترجمه :
اصل مذكور بخاطر موجبى كه پديد آيد لازم بوده و ترك آن حتما و قطعا