متن : « 254 »
و ما سوى النّائب ممّا علّقا * بالرّافع النّصب له محقّقا
تجزيه و تركيب
واو : به معناى استيناف .
ما : موصوله ، مبتداء .
سوى : اسم ، ظرف ، متعلّق به استقرّ ، صله براى « ما » ، مضاف .
النّائب : اسم فاعل ، مضاف اليه براى « سوى » .
من : حرف جارّ ، عامل ، مبنى ، به معناى تبيين .
ما : موصوله ، مجرور به « من » ، متعلّق باستقرّ ، بيان است از « ما سوى » .
علّقا : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول و الفش اطلاقى است ، صله براى ماء .
باء : حرف جارّ ، عامل ، مبنى .
الرّافع : اسم فاعل ، مجرور به « باء » ، متعلّق به « علّق » .
النّصب : مبتداء .
لام : حرف جارّ ، عامل ، مبنى .
ه : ضمير ، مجرور به لام ، متعلّق به استقرّ خبر براى « النصب » و اينجمله اسميّه خبر است براى مبتداء اوّل يعنى « ما سوى » .
محقّقا : اسم مفعول ، منصوب است تا حال باشد براى النّصب .
ترجمه :
و غير از نائب فاعل از معمولات ديگر كه به رافع نائب فاعل تعلّق دارند نصب براى آنها ثابت است در حالى كه از نصب محقّق و مستقرّ مىباشد .
شرح عربى :
( و ما سوى النّائب ) عنه ( ممّا علّقا بالرّافع ) اى رافع النّائب و هو الفعل