متن : « 230 »
و تاء تأنيث تلى الماضى اذا * كان لانثى كابت هند الاذى
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
تاء : مضاف ، مبتداء .
تأنيث : مضاف اليه .
تلى : فعل ماضى ، مفرد ، معلوم ، متعدّى و ضمير فاعلى در آن به « تاء » راجع بوده و خبر است براى « تاء تأنيث » .
الماضى : مفعول است براى « تلى » .
اذا : ظرف ، متعلّق به « تلى » .
كان : فعل ناقصه و ضمير مستتر در آن به ماضى راجع است .
لانثى : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « كان » .
كاف : حرف جارّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد .
ابت : فعل ماضى ، مفرد ، مؤنّث غائب ، معلوم ، متعدّى .
هند : فاعل است براى « ابت » .
الاذى : مفعول است براى « ابت » .
ترجمه :
و تاء تأنيث پهلوى فعل ماضى قرار مىگيرد و آن زمانى است كه ماضى براى مؤنّث باشد مانند ابت هند الاذى ( هند از اذيت نمودن خوددارى كرد ) .
متن : « 231 »
و انّما تلزم فعل مضمر * متّصل او مفهم ذات حر