بدين ترتيب آن را بر « علم » حمل كرده باشى زيرا هردو در معنا با هم متماثل و متشابه هستند چه آنكه رؤياى در خواب همچون علم ادراك با باطن مىباشد مانند آنچه در قول عمرو بن قراض باهلى آمده :
اراهم رفقتى حتّى اذا ما * تجا فى اللّيل و انخزل انخزالا
يعنى : در خواب ديدم ايشانرا همسفر و رفقاى خود تا آنكه دور شد شب و منقطع شد منقطعشدنى .
شاهد در « ارى » است كه به معناى ديدن در خواب بوده و دو مفعول گرفته يكى « هم » و ديگرى « رفقتى » .
و نيز مانند « علم » آن را مورد تعليق و الغاء قرار بده در صورتى كه شروط نامبرده ايندو فراهم باشد .
قوله : و اللّه اخرجمن من بطون امّهاتكم : آيه ( 78 ) از سوره نحل .
قوله : و ما هو على الغيب بظنين : آيه ( 24 ) از سوره تكوير .
مؤلّف گويد :
كلمه « ظنين » در برخى از قراءات با ضاد به معناى بخيل قرائت شده و در بعضى ديگر از آنها با ظاء به معناى تهمتزننده آمده و قرائت دوّم در اينجا مراد مىباشد .
قوله : و انصب به : ضمير در « به » به « رأى » راجع است .
قوله : حملا له عليه : ضمير در « له » به « رأى » راجع بوده و در « عليه » به علم برمىگردد .
قوله : لتماثلهما فى المعنى : ضمير تثنيه به رأى و علم راجع مىباشد .
قوله : و علّقه و الغه الخ : ضمائر مفعولى در « علّقه » و « الغه » به « رأى » برمىگردند .
متن : « 216 »
و لا تجز هنا بلا دليل * سقوط مفعولين او مفعول