ثم الجملة المعلّق عنها العامل فى موضع نصب حتّى يجوز العطف عليها بالنّصب .
ترجمه و شرح :
تتمّه بحث
شارح گويد :
ابو على فارسى گفته است :
يكى از معلّقات يعنى اشيائى كه موجب تعليق افعال قلوب از عمل است « لعلّ » مىباشد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
و ان ادرى لعلّه فتنة لكم ( ندانم شايد تأخير عذاب براى شما امتحانى باشد ) .
برخى ديگر از ادباء گفتهاند :
يكى ديگر از معلّقات « لو » مىباشد و مصنّف در كتاب تسهيل به آن جزم و يقين پيدا كرده است مانند قول شاعر :
و قد علم الا قوام لو انّ حاتما * اراد ثراء المال كان له وفر
يعنى : و بتحقيق جماعات و اقوام دانشمند بدرستيكه اگر حاتم طائى اراده كرده بود جمع نمودن مال را برايش ثروت و مال فراوانى مىبود .
شاهد در « لو » است كه « علم » را از عمل معلّق نموده است .
سپس شارح گويد :
جملهاى كه عامل از عمل در آن معلّق گرديده در محلّ نصب است لذا اگر برآن عطف كنند معطوف منصوب مىباشد .
قوله : و ان ادرى لعلّه الخ : آيه ( 111 ) از سوره انبياء .
قوله : من جملتها لو : ضمير در « جملتها » به معلّقات راجع است .
قوله : و جزم به فى التّسهيل : ضمير در « به » به كون لو من جملة المعلّقات راجع است .