رجلا قبيحا فعله عندك » ( او الرّفع اقصد ) نحو « لا رجل فيها ظريف » و « لا رجل قبيح فعله عندك » و يجوز النّصب و الرّفع ايضا فى نعت غير المبنىّ .
( و العطف ) اى المعطوف ( ان لم تتكرّر ) فيه ( لا احكما له بما للنّعت ذى الفصل انتما ) فلا تبنه و انصبه او ارفعه نحو :
فلا اب و ابنا مثل مروان و ابنه * ( اذا هو بالمجد ارتدى و تأزّرا )
و « لا رجل و امرأة فى الدّار » و جاء شذوذا ، البناء حكى الاخفش « لا رجل و امرأة » .
ترجمه و شرح :
مصنّف گويد :
مفردى كه نعت براى اسم مبنى واقع شده و پهلوى آن درآمده در اعرابش سه وجه جايز است :
الف : فتح .
ب : نصب .
ج : رفع .
شارح گويد :
امّا فتحش بخاطر آنست كه مبنى برآن باشد همانطورى كه اسم لا يعنى متبوعش چنين است مانند :
لا رجل ظريف فى الدّار ( نيست جنس مرد ظريف در خانه ) .
و امّا نصبش بنابراين است كه آن را تابع براى محلّ اسم « لا » بياوريم مانند :
لا رجل ظريفا فيها ( نيست جنس مرد ظريف در خانه ) .
شاهد در « ظريفا » است كه آن را تابع براى محلّ اسم « لا » كه نصب است آوردهايم چنانچه در اوّل آن را تابع لفظ اسم « لا » قرار دادهايم .
و امّا رفعش بخاطر آنست كه آن را تابع محلّ « لا » با اسمش آورده باشيم