بايد آن را برفتح مبنى نمود و اگر تثنيه و جمع باشد برياء و نون كه حالت نصبى تثنيه و جمع است مبنى مىگردد .
قوله : او مشابهه : شبه مضاف عبارتست از دو اسمى كه بدنبال هم آمده باشند به شرطى كه اوّلى عامل و دوّمى و دوّمى متمّم معناى اوّلى باشد مانند طالعا جبلا و قبيحا فعله .
قوله : حالكونك رافعه بها : ضمير منصوبى در « رافعه » به خبر و در « بها » به لاء راجع است .
قوله : و ركّب المفرد معها : ضمير در « معها » به لاء راجع است .
قوله : و المراد به : ضمير در « به » به مفرد راجع است .
قوله : بانيا له على الفتح : ضمير در « له » به مفرد عود مىكند .
قوله : او ما يقوم مقامه : يعنى مقام الفتح .
قوله : لتضمّنه معنى من الجنسيّة : ضمير در « لتضمّنه » به تركيب لاء با اسمش راجع است .
قوله : و هو اولى : ضمير « هو » به فتح راجع است .
قوله : و التزمه ابن عصفور : ضمير منصوبى به فتح راجع است .
شرح عربى :
( و الثّانى ) من المتكرّر كالمثال السّابق ( اجعلا مرفوعا او منصوبا او مركّبا ) ان ركّبت الاوّل مع لا فالرّفع نحو :
( هذا و جدّكم الصّغار بعينه ) * لا امّ لى ان كان ذاك و لا اب
و ذلك على اعمال لا الثّانية عمل ليس ، او زيادتها و عطف اسمها على محلّ لا الاولى مع اسمها ، فانّ موضعهما رفع على الابتداء و النّصب نحو :
لا نسب اليوم و لا خلّة * ( اتّسع الخرق على الرّاقع )
و ذلك على جعل لا الثّانية زائدة ، و عطف الاسم بعدها على محلّ الاسم قبلها ، فانّ محلّه النّصب و قال الزّمخشرى : « خلّة » فى البيت نصب بفعل مقدّر ، اى و لا ترى خلّة كما فى قوله :