« قد » مىباشد مانند :
انّ ذا لقد سماعى العدى مستحوذا
( بدرستيكه او بردشمنانش تفوّق يافت در حالى كه برايشان مستولى و مسلّط بود ) .
شارح گويد :
كلمه « مستحوذا » به صيغه اسم فاعل يعنى مستولى و مسلّط .
مصنّف گويد :
لامى كه وسط اسم و خبر واقع شده در سه مورد داخل مىشود :
1 - بر سر معمول خبر .
2 - بر سر ضمير فصل .
3 - بر سر اسمى كه قبل از آن خبر حلول نموده .
شارح گويد :
امّا دخولش برسر معمول خبر زمانى است كه خبر صلاحيّت درآمدن لام برسرش را داشته باشد مانند :
انّ زيدا لطعامك آكل .
( بدرستيكه زيد هرآينه طعام تو را خورنده است ) .
شاهد در « طعامك » است كه « لام ابتدائيّه » برسرش درآمده و آن معمول خبر يعنى « آكل » است و اينكلمه يعنى « آكل » براى دخول لام برسرش صلاحيّت دارد .
و بايد توجّه داشت كه از كلام مصنّف اينطور فهميده مىشود كه اگر معمول خبر از خبر متأخّر بيايد لام برسرش داخل نمىشود چنانچه برسر خبر نيز در صورتى كه برسر معمول متوسّط بين اسم و خبر داخل شود درنمىآيد ، بنابراين نمىتوان گفت :
انّ زيدا آكل لطعامك .
( شاهد است براى آن جائى كه معمول خبر از خبر مؤخّر آمده لذا نبايد لام
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 594
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٩٤