و فراوان مىباشد زيرا معرب عبارتست از كلمهاى كه از شباهت سابق الذّكر سالم و عارى باشد مثل دو كلمه « ارض » و « سما » و پرواضح است وقتى اسمى هيچيك از شباهات ياد شده به حرف را نداشته باشد برطبق اصل اوّلى بايد معرب گردد .
لغات در اسم
كلمه « اسم » داراى لغاتى است كه ذيلا ذكر مىشوند :
1 - سما : بضمّ سين با الف مقصوره .
2 - اسم : بضمّ همزه .
3 - اسم : بكسر همزه .
4 - سم : بضمّ سين .
5 - سم : بكسر سين .
6 - سمى : بروزن رضى .
شارح گويد :
شش لغت در « اسم » را در بيتى به اين گونه بنظم درآوردم :
اسم بضمّ الاوّل و الكسر * مع همزة و حذفها و القصر
يعنى اسم را با ضمّه اوّلش و كسر آن بخوان يك بار با همزه مضموم و مكسور و بار ديگر با حذف همزه بلكه با سين مضموم و مكسور قرائت نما و بار سوّم با الف مقصوره و سين مضموم و مكسور بخوان .
قوله : و معرب الاسماء : از قبيل اضافه صفت بموصوف است و تقدير آن الاسماء المعربه مىباشد .
قوله : اخّره : ضمير فاعلى به مصنّف و ضمير مفعولى به معرب راجع است .
قوله : بخلافه : يعنى بخلاف معرب .
قوله : لانّه قد سلما من شبه الحرف السّابق : ضمير در « لانّه » به معرب راجع