ممتاز و مشخّص نمود .
مصنّف در شرح كافيه گفته است :
مقصود از تاء فاعلى و تاء ساكنه علامتى است كه بفعلى اختصاص دارد كه صرفا آن را براى زمان گذشته وضع نمودهاند اگرچه از نظر معنا مستقبل باشد همچون فعل ضرب كه تاء ساكن و تاء فاعلى يعنى تاء مفتوحه و مضمومه و مكسوره به آن ملحق مىگردد .
سپس مصنّف گويد :
و بواسطه نون فعل امر را نشانه بگذار مشروط باينكه معناى امر از آن فهميده شود .
شارح گويد :
مقصود از « نون » نون تأكيد بوده و مراد از « نشانه گذاردن » تميز دادن و جدا كردن فعل امر است از فعليكه نون تأكيد را قبول كرده ولى امر نيست همچون فعل استفهام و نهى و اشباه ايندو .
مؤلّف گويد :
پس نشانه فعل امر بودن دو چيز است :
الف : علامت لفظى و آن اينستكه نون تأكيد بپذيرد اعمّ از خفيفه و ثقيله .
ب : علامت معنوى و آن اينستكه معناى طلب ايجاد فعل يعنى امر از آن استفاده گردد .
قوله : عن قسيميه : يعنى دو قسيم و مقابل ماضى كه مضارع و امر باشند .
قوله : و كذا بتاء الفاعل : يعنى و همچنين فعل ماضى را بواسطه تاء فاعلى از دو قسيمش ممتاز بگردان .
قوله : و عنى بذلك علامة تختصّ الموضوع للمضىّ : كلمه « عنى » به صيغه مجهول بوده و مشار اليه « ذلك » تاء فاعلى و ساكنه مىباشد .
قوله : و لو كان مستقبل المعنى : ضمير در « كان » به الموضوع للمضىّ عود
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 75
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٥