تجزيه و تركيب
فاء : به معناى تفريع .
امنع : صيغه امر ، فعل و فاعل
ه : ضمير منصوبى ، مفعول است براى « امنع » .
حين : ظرف زمان ، متعلّق است به « امنعه » ، مضاف .
يستوى : فعل مضارع معلوم
الجزأن : فاعل است براى « يستوى » و جمله فعليّه ، مضاف اليه براى « حين » .
عرفا : تميز است از نسبت « يستوى » به « الجزأن » .
و نكرا : معطوف است به عرفا
عادمى : مضاف ، حال است از « الجزأن » .
بيان : مضاف اليه .
ترجمه :
پس منع نما از تقديم خبر در وقتى كه مبتداء و خبر از حيث معرفه و نكره بودن مساوى بوده در حالى كه فاقد بيان باشند .
متن : « 130 »
كذا اذا ما الفعل كان خبرا * او قصد استعماله منحصرا
تجزيه و تركيب
كذا : جار و مجرور ، متعلّق است به « امنعه » .
اذا : شرطيّه ، زمانيّه .
ما : زائده
الفعل : فاعل است براى فعل محذوف كه « كان » مفسّر آنست و تقدير كلام چنين مىباشد : اذا كان الفعل خبرا .
كان : مفسّر فعل محذوف