وجه تراخى رتبه حرفاز اسم و فعل
امّا وجه تراخى و مؤخّر بودن رتبه حرف از اسم و فعل اينستكه :
اركان و اجزاء عمده كلام يا اسم بوده و يا فعل و از حرف بعنوان اجزاء زيادى و غير ركنى استفاده مىكنند .
توضيح و شرح
اجزائيكه كلام را تشكيل مىدهند بردو قسم هستند :
1 - اجزاء اصلى و عمده .
2 - اجزاء فرعى و فضله .
عمده عبارتست از چهار جزء به اين شرح :
مبتداء ، خبر ، فاعل ، نائب فاعل .
و مقصود از « عمده » آنست كه كلام در تحقّقش محتاج به آن بوده و مستحيل است بدون آن تحقّق يابد .
و در مقابل فضله است و مقصود از آن كلماتى است كه كلام در تحقّق و تكوّنش نيازى به آنها ندارد همچون :
مفاعيل ، حال ، تميز .
و گاهى برآنچه زائد براصل مراد باشد اطلاق مىنمايند و زمانى آن را برمعانى اضافى و ربطى همچون حروف نسبت دهند .
و بهرتقدير حروف هميشه بعنوان فضله و معناى ربطى مورد استفاده قرار گرفته ولى اسماء و افعال اينطور نيستند از اينرو از نظر رتبهء داراى شرافت بوده فلذا مصنّف حرف را با كلمه « ثمّ » كه مفيد دنائت مرتبه و تراخى رتبه است به آنها عطف كرد .