تلا : فعل ماضى از باب نصر ، ينصر ، ناقص واوى و ضمير مستتر در آن فاعلش بوده كه به « خبر » راجع است .
ما : موصوله ، مفعول براى « تلى » .
ليس : از افعال ناقصه ، با اسم و خبرش صله و عائد است براى « ما » .
معناه : مضاف و مضاف اليه ، اسم براى « ليس » و ضمير مضاف اليهى به خبر راجع است .
له : جار و مجرور ، متعلّق به « محصّلا » و ضمير مجرورى به « ماء موصوله » راجع است .
محصّلا : به صيغه اسم مفعول ، خبر براى « ليس » .
ترجمه :
البتّه ضمير را در هرحالى از حالات كه باشد بارز بياور در صورتى كه خبر پهلوى كلمهاى واقع شود كه معناى خبر براى آن ثابت نمىباشد .
شرح عربى :
و ابرزنه ، اى الضّمير وجوبا ، مطلقا ، سواء امن من اللّبس ام لم يؤمن ، حيث تلى ، اى وقع ذلك الوصف بعد ، ما ، اى مبتدء ، ليس معناه ، اى معنى ذلك الوصف ، له ، اى للمبتداء ، محصّلا ، بل كان محصّلا لغيره اى كان وصفا جاريا على غير من هوله كزيد عمرو ضاربه هو .
و زيد هند ضاربها هو .
و اجاز الكوفيّون الاستتار اذا امن اللّبس و اختاره المصنّف فى الكافيّة .
ترجمه و شرح :
مورد وجوب ابرازضمير رابط در خبر
مصنّف گويد :
البتّه ضمير را بطور مطلق بارز بياور در موردى كه خبر بعد از كلمهاى واقع شود كه معنايش براى آنكلمه حاصل و ثابت نباشد .