تجزيه و تركيب
كذاك : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، خبر مقدّم .
حذف : مضاف ، مبتداء مؤخّر .
ما : موصوله ، مضاف اليه .
به وصف : جارّ و مجرور ، متعلّق به « خفضا » .
خفضا : ماضى مجهول ، الفش اطلاقى است ، صله براى « ما » .
كانت : يعنى كقولك انت الخ .
بعد : مضاف ، ظرف ، متعلّق باستقرّ صفت است براى « انت قاض » .
امر : مضاف اليه ، موصوف .
من قضا : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، صفت براى « امر » .
ترجمه :
و همچنين جايز است حذف عائدى كه به وصف مجرور شده باشد مانند « انت قاض » كه بعد از امر از فعل « قضى » واقع شده .
متن : « 105 »
كذا الّذىّ جرّ بما الموصول جرّ * كمرّ بالّذىّ مررت فهو برّ
تجزيه و تركيب
كذا : جارّ و مجرور ، متعلّق باستقرّ ، خبر مقدّم .
الّذىّ : موصول ، مبتداء مؤخّر .
جرّ : ماضى مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « الّذىّ » عود مىكند ، صله و عائد براى « الّذىّ » .
بما : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « جرّ » .
الموصول : مفعول مقدّم براى « جرّ » .
جرّ : ماضى معلوم ، فعل و فاعل و ضمير فاعلى آن به « ما » عود مىكند .