بوده و كلمه « خرّجه » يعنى حمل كرده باشد .
قوله : و هذا تحملين طليق على هذا : مشار اليه « هذا » تقدير مذكور يعنى حذف موصول مىباشد .
قوله : و هو حسن : ضمير « هو » به كلام شيخ سراج الدّين راجع است .
متن : « 96 »
و كلّها تلزم بعدها صلة * على ضمير لايق مشتملة
تجزيه و تركيب
كلّها : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .
تلزم : فعل مضارع معلوم .
بعدها : مضاف و مضاف اليه ، متعلّق به « تلزم » .
صله : فاعل است براى « تلزم » و جمله « تلزم بعدها صله » خبر است براى « كلّها » .
على ضمير : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « مشتملة » .
لايق : صفت است براى « ضمير » .
مشتملة : صفت است براى « صلة » .
ترجمه :
و بعد از تمام موصولات صله لازم مىباشد ، صلهاى كه مشتمل برضميرى بوده كه لايق و متناسب با آنها باشد .
شرح عربى :
و كلّها ، اى كلّ الموصولات ، تلزم بعدها صلة على ضمير ، يسمّى العايد ، لايق بالموصول مطابق له افرادا و تذكيرا و غيرها ، مشتملة .
و يجوز فى ضمير « من » و « ما » مراعاة اللّفظ و المعنى .
ترجمه و شرح :
لزوم صله براى موصولات
مصنّف گويد :