قوله : جاز حذفها : ضمير در « حذفها » به نون متّصل بافعال خمسه راجع است .
قوله : و ادغامها فى نون الوقاية : ضمير در « ادغامها » به نون متّصل بافعال خمسه عود مىكند .
قوله : و الفكّ : يعنى فكّ از ادغام .
متن : « 47 »
فالاوّل الاعراب فيه قدّرا * جميعه و هو الّذى قد قصّرا
تجزيه و تركيب
فالاوّل : مبتداء اوّل .
الاعراب : مبتداء ثانى .
فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « قدّر » .
قدّرا : به صيغه ماضى مجهول ، و الف آن اطلاقى است ، خبر براى « الاعراب » و جمله « الاعراب فيه قدّر » خبر است براى « الاوّل » .
جميعه : مضاف و مضاف اليه ، مؤكّد است براى « الاعراب » .
و : حاليّه .
هو : مبتداء .
الّذى : موصول ، خبر .
قد قصّرا : به صيغه ماضى مجهول ، صله و عائد براى « الّذىّ » و الف آن اطلاقى است .
ترجمه :
پس تمام اقسام اعراب در اوّلى مقدّر بوده و بنام مقصور خوانده مىشود .
شرح عربى :
فالاوّل ، و هو الّذىّ كالمصطفى فى كون آخره الفا لازمة ، الاعراب فيه